{"id":6551,"date":"2023-11-27T00:13:45","date_gmt":"2023-11-26T23:13:45","guid":{"rendered":"https:\/\/astrostrona.pl\/?p=6551"},"modified":"2023-11-27T00:19:16","modified_gmt":"2023-11-26T23:19:16","slug":"rzeki-na-marsie-sa-kolejne-dowody","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/astrostrona.pl\/?p=6551","title":{"rendered":"Rzeki na Marsie: s\u0105 kolejne dowody"},"content":{"rendered":"\n

W przesz\u0142o\u015bci na Marsie mog\u0142o istnie\u0107 o\u00a0wiele wi\u0119cej rzek, ni\u017c dotychczas s\u0105dzono\u00a0\u2013 wynika z\u00a0badania naukowc\u00f3w z\u00a0Pensylwanii.\u00a0Istnieje przypuszczenie, \u017ce planeta nie\u00a0okresowo, ale d\u0142ugotrwale by\u0142a ciep\u0142ym, nadaj\u0105cym si\u0119 do zamieszkania miejscem, charakteryzuj\u0105cym si\u0119 siatk\u0105 rzeczn\u0105 rozlokowan\u0105 na ca\u0142ej powierzchni. Nie ma jednak pewno\u015bci co do tego, czy w\u00a0tych warunkach rzeczywi\u015bcie kiedykolwiek rozwin\u0119\u0142o si\u0119 \u017cycie. R\u00f3wnie\u017c ewentualne zasiedlenie planety w\u00a0przysz\u0142o\u015bci przez\u00a0cywilizacj\u0119 ziemsk\u0105 wci\u0105\u017c jest wizj\u0105 futurystyczn\u0105. Na razie coraz cz\u0119\u015bciej i\u00a0intensywniej Mars b\u0119dzie jednak eksplorowany w\u00a0celach naukowych.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"
Benjamin Cardenas<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\n

\u2013\u00a0Mamy coraz wi\u0119ksze podstawy s\u0105dzi\u0107, \u017ce dawniej Mars nie\u00a0by\u0142 planet\u0105 ciep\u0142\u0105 okresowo, ale przez\u00a0naprawd\u0119 d\u0142ugi czas, a na rozleg\u0142ych obszarach wyst\u0119powa\u0142y aktywne rzeki. Nie mamy pewno\u015bci, czy na Czerwonej Planecie istnieje ani czy kiedykolwiek istnia\u0142o \u017cycie. Mo\u017cemy jednak stwierdzi\u0107, \u017ce dawniej Mars by\u0142 planet\u0105 nadaj\u0105c\u0105 si\u0119 do zamieszkania. Woda mia\u0142a odpowiedni\u0105 struktur\u0119 chemiczn\u0105, by\u0142y tam w\u0142a\u015bciwe warunki i\u00a0odpowiednie temperatury. Oddzieln\u0105 kwesti\u0105 jest to, czy kiedykolwiek planeta by\u0142a zamieszkana: na to pytanie nadal nie\u00a0znamy odpowiedzi\u00a0\u2013<\/em>\u00a0m\u00f3wi Benjamin Cardenas<\/strong>, adiunkt na Wydziale Nauk o\u00a0Ziemi na Uniwersytecie Stanowym Pensylwanii.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

O tym, \u017ce na Czerwonej Planecie wyst\u0119puj\u0105 staro\u017cytne osady rzeczne, wiadomo od dawna. Pierwsze zdj\u0119cia przedstawiaj\u0105ce struktury wyschni\u0119tych ciek\u00f3w wodnych na Marsie przekaza\u0142a w\u00a01971 roku sonda Mariner 9<\/strong>. Przez lata badacze zidentyfikowali wiele form ukszta\u0142towania terenu po korytach rzecznych w\u00a0postaci wysokich fa\u0142d skalnych. Zesp\u00f3\u0142 z\u00a0Pensylwanii za\u0142o\u017cy\u0142 jednak, \u017ce woda mog\u0142a istnie\u0107 nie\u00a0tylko tam, gdzie dzi\u015b wida\u0107 tzw. grzbiety rzeczne. Naukowcy odkryli, \u017ce warstwy aluwialne, czyli powsta\u0142e z\u00a0osad\u00f3w rzecznych, wyst\u0119puj\u0105 w\u00a0kraterze Gale wzd\u0142u\u017c form okre\u015blanych jako \u201enosy\u201d i\u00a0\u201e\u0142awki\u201d. P\u0142ynie st\u0105d wniosek, \u017ce tego typu \u015blady rzek mog\u0105 si\u0119 te\u017c znajdowa\u0107\u00a0w\u00a0innych wype\u0142nieniach krater\u00f3w na Marsie. Odkrycie zosta\u0142o opublikowane w\u00a0czasopi\u015bmie \u201eGeophysical Research Letters\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Mars sfotografowany 20-centymetrowym teleskopem Celestron C-8 N, 27 pa\u017adziernika 2022<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\n

\u2013 Naszym g\u0142\u00f3wnym celem by\u0142o zlokalizowanie osad\u00f3w rzecznych wyst\u0119puj\u0105cych na ca\u0142ej powierzchni Marsa. Stworzyli\u015bmy symulacj\u0119 w formie modelu komputerowego z uwzgl\u0119dnieniem kilku specyficznych warunk\u00f3w, kt\u00f3re zgodnie z naszymi przewidywaniami mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 na kraterach, szczeg\u00f3lnie je\u015bli chodzi o kierunki wiatru. Stwierdzili\u015bmy, \u017ce je\u015bli b\u0119dziemy si\u0119 koncentrowa\u0107 tylko na formach ukszta\u0142towania terenu, w kt\u00f3rych zachowa\u0142 si\u0119 kszta\u0142t rzeki, mo\u017cemy pomin\u0105\u0107 osady rzeczne, kt\u00f3re przyj\u0119\u0142y inne formy na ca\u0142ej planecie \u00ad\u2013<\/em> podkre\u015bla Benjamin Cardenas.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Do zmapowania erozji staro\u017cytnej gleby na Marsie planetolodzy wykorzystali systemy komputerowe szkolone na obrazach z\u00a0krateru Gale, wykonanych przez\u00a0\u0142azik Curiosity<\/strong>, zdj\u0119ciach satelitarnych oraz\u00a0s\u0142u\u017c\u0105cych jako punkt odniesienia tr\u00f3jwymiarowych skan\u00f3w warstw ska\u0142 osadowych na dnie Zatoki Meksyka\u0144skiej, kt\u00f3re stanowi\u0105 dobre por\u00f3wnanie z\u00a0Czerwon\u0105 Planet\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Stratygraficzna interpretacja osad\u00f3w rzecznych pozwala zrozumie\u0107, jak przedstawia si\u0119 geologiczna historia Marsa. Rzek mog\u0142o by\u0107 wi\u0119cej, ni\u017c do tej pory zak\u0142adano. Co wi\u0119cej, wi\u0119kszo\u015b\u0107 osad\u00f3w mog\u0142a powsta\u0107 w okresie, kiedy warunki dla istnienia \u017cycia by\u0142y sprzyjaj\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n

\n

\u2013 Ka\u017cdego roku pojawiaj\u0105 si\u0119 wyniki nowych bada\u0144 na temat Marsa, kt\u00f3re pokazuj\u0105, \u017ce aktywne rzeki wyst\u0119powa\u0142y w r\u00f3\u017cnych miejscach na ca\u0142ej planecie. Te badania pomagaj\u0105 nam wskaza\u0107, czy te rzeki na Marsie by\u0142y aktywne okresowo, by\u0107 mo\u017ce pod wp\u0142ywem uderzenia du\u017cej asteroidy lub ocieplenia zwi\u0105zanego z wybuchem wulkanu. By\u0107 mo\u017ce Mars przez d\u0142ugi czas by\u0142 ciep\u0142ym, nadaj\u0105cym si\u0119 do zamieszkania miejscem z p\u0142yn\u0105cymi rzekami na ca\u0142ej powierzchni planety \u2013<\/em> wskazuje naukowiec.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 obserwowanych osad\u00f3w rzecznych mie\u015bci si\u0119 blisko granicy mi\u0119dzy p\u00f3\u0142nocn\u0105 a po\u0142udniow\u0105 p\u00f3\u0142kul\u0105 planety. Wyst\u0119puje tam znaczne obni\u017cenie terenu i nagromadzenie warstw osad\u00f3w. Kolejnym punktem zainteresowa\u0144 badawczych ma by\u0107 rozmieszczenie rzek na po\u0142udniowej p\u00f3\u0142kuli Marsa.<\/p>\n\n\n\n

\n

\u2013 Mamy rozleg\u0142e osady rzeczne widoczne w formie fa\u0142d rzecznych po\u0142o\u017cone mi\u0119dzy kraterami na p\u00f3\u0142kuli po\u0142udniowej. Jaka by\u0142a funkcja tych rzek na p\u00f3\u0142kuli po\u0142udniowej, jak one przebiega\u0142y, czy \u0142\u0105czy\u0142y ze sob\u0105 ca\u0142\u0105 p\u00f3\u0142kul\u0119 jak wielkie systemy rzeczne na Ziemi, czy wype\u0142nia\u0142y mniejsze obszary \u2013 to otwarte kwestie, nad kt\u00f3rymi obecnie pracuj\u0119 \u2013<\/em> t\u0142umaczy Benjamin Cardenas.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Cho\u0107 naukowcy w\u00a0zasadzie nie\u00a0maj\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci co do tego, \u017ce Mars by\u0142 w\u00a0przesz\u0142o\u015bci planet\u0105 nadaj\u0105c\u0105 si\u0119 do zamieszkania, to wci\u0105\u017c nie\u00a0maj\u0105 pewno\u015bci, czy \u017cycie rzeczywi\u015bcie tam kiedykolwiek istnia\u0142o<\/strong>. Bardzo odleg\u0142\u0105 wizj\u0105 jest te\u017c ewentualna kolonizacja tej planety przez\u00a0Ziemian.<\/p>\n\n\n\n

\n

\u2013 Potrzeba do tego odpowiednio wydzielonego \u015brodowiska \u2013 bezpiecznego, hermetycznego miejsca, gdzie mo\u017cna by zamieszka\u0107. To na razie rozwa\u017cania czysto teoretyczne, ale m\u00f3wi si\u0119 o planach ocieplenia Marsa za pomoc\u0105 in\u017cynierii. Wed\u0142ug mnie to z\u0142e rozwi\u0105zanie, kt\u00f3re mog\u0142oby doprowadzi\u0107 do zniszczenia du\u017cej cz\u0119\u015bci tej planety, ale jest ono rozwa\u017cane. Moim zdaniem to dobrze, \u017ce ludzie bardziej interesuj\u0105 si\u0119 eksploracj\u0105 Marsa i chc\u0105 bardziej szczeg\u00f3\u0142owo przyjrze\u0107 si\u0119 jego powierzchni, na przyk\u0142ad za pomoc\u0105 \u0142azik\u00f3w i satelit\u00f3w. To bardzo interesuj\u0105ce zagadnienia \u2013<\/em> m\u00f3wi naukowiec Uniwersytetu Stanowego Pensylwanii.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Prowadzona przez NASA misja Curiosity trwa od 2011 roku. We wrze\u015bniu 2012 roku \u0142azik wyl\u0105dowa\u0142 na powierzchni Czerwonej Planety. Pocz\u0105tkowo program badawczy by\u0142 przewidywany na dwa lata, ale zosta\u0142 on przed\u0142u\u017cony. Do najwa\u017cniejszych dokona\u0144, jakie uda\u0142o si\u0119 zrealizowa\u0107 dzi\u0119ki \u0142azikowi, zalicza si\u0119 w\u0142a\u015bnie potwierdzenie, \u017ce przez dziesi\u0105tki milion\u00f3w lat na planecie znajdowa\u0142a si\u0119 woda w stanie ciek\u0142ym.<\/p>\n\n\n\n

Wed\u0142ug Fortune Business Insights \u015bwiatowy rynek \u0142azik\u00f3w kosmicznych osi\u0105gn\u0105\u0142 w\u00a02023 roku warto\u015b\u0107 99,4 mln dol., a w\u00a02030 roku 107,1 mln dol. Pod k\u0105tem zastosowania rynek dzieli si\u0119 na sprz\u0119t do eksploracji powierzchni Ksi\u0119\u017cyca, asteroid i\u00a0Marsa. Ostatni z\u00a0segment\u00f3w jest odpowiedzialny za wi\u0119kszo\u015b\u0107 przychod\u00f3w generowanych przez\u00a0ca\u0142y rynek.<\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Newseria<\/em><\/p>\n\n\n\n

Zobacz tak\u017ce:<\/p>\n\n\n\n