{"id":553,"date":"2020-09-12T22:30:58","date_gmt":"2020-09-12T20:30:58","guid":{"rendered":"https:\/\/astrostrona.pl\/?p=553"},"modified":"2021-11-04T14:11:18","modified_gmt":"2021-11-04T13:11:18","slug":"mons-rumker-i-ocean-burz-czyli-gdzie-sa-wulkany","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/astrostrona.pl\/?p=553","title":{"rendered":"Mons R\u00fcmker i Ocean Burz, czyli gdzie s\u0105 wulkany?"},"content":{"rendered":"\n

Po wszystkim co zosta\u0142o powiedziane na temat wulkanicznego pochodzenia bazaltowej pokrywy Oceanu Burz<\/strong>, nieuchronnie nasuwa si\u0119 pytanie: a gdzie s\u0105 wulkany? Widzimy oczywi\u015bcie \u015blady aktywno\u015bci wulkanicznej ju\u017c cho\u0107by w bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie Arystarcha<\/strong>. Pierwsz\u0105 hipotez\u0105 na temat genezy Doliny Schr\u00f6tera<\/strong> jaka przychodzi na my\u015bl gdy przygl\u0105damy si\u0119 tej wij\u0105cej si\u0119 jak kobra formacji, jest w\u0142a\u015bnie wyp\u0142yw lawy. Czy jednak na Ksi\u0119\u017cycu dochodzi\u0142o do klasycznych wybuch\u00f3w wulkan\u00f3w, kt\u00f3rym towarzyszy\u0142o kszta\u0142towanie si\u0119 wulkanicznych sto\u017ck\u00f3w – takich, jakie wyst\u0119puj\u0105 na Ziemi?<\/p>\n\n\n\n

Odpowiedzi mo\u017cna szuka\u0107 cho\u0107by na poprzednim zdj\u0119ciu przedstawiaj\u0105cym Ocean Burz. Na p\u00f3\u0142noc od Arystarcha, niemal na granicy terminatora, z cienia wy\u0142ania si\u0119 dziwny jak na ksi\u0119\u017cycowe warunki obiekt wygl\u0105daj\u0105cy na \u0142agodne wypi\u0119trzenie powierzchni zastyg\u0142ej lawy. Na zdj\u0119ciu poni\u017cej jest nieco gorzej widoczny, ale nadal mo\u017cna go dostrzec:<\/p>\n\n\n\n

\"ARISTARCHUS<\/a>
6 kwietnia 2020, SW 120ED + Datyson TTX 650<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"MONS<\/a><\/figure>\n\n\n\n

22 kopu\u0142y Mons R\u00fcmker<\/h2>\n\n\n\n

Mons R\u00fcmker <\/strong>to bardzo zr\u00f3\u017cnicowany pod wzgl\u0119dem form wulkaniczny zesp\u00f3\u0142 kopu\u0142, krater\u00f3w wulkanicznych i uderzeniowych, skarp, szczelin i uskok\u00f3w. Kompleks tworzy rodzaj p\u0142askowy\u017cu wznosz\u0105cego si\u0119 na 200-1300 m ponad otaczaj\u0105c\u0105 go powierzchni\u0119 Oceanus Procellarum. Formacja pokryta jest ska\u0142ami bazaltowymi, podobnie jak powierzchnia Oceanu Burz. Na wypi\u0119trzeniu o \u015brednicy ok. 70 km doliczono si\u0119 22 kopu\u0142, z kt\u00f3rych cze\u015b\u0107 posiada wyra\u017ane cechy wulkaniczne, takie jak obecno\u015b\u0107 krateru na szczycie. Warto zaznaczy\u0107, \u017ce nagromadzenie wielu krater\u00f3w w ramach jednego masywu wulkanicznego nie jest niczym niezwyk\u0142ym. Na przyk\u0142ad ziemski wulkan Etna posiada cztery g\u0142\u00f3wne kratery, ale na zboczach znajduje si\u0119 kilkaset nieaktywnych krater\u00f3w bocznych.<\/p>\n\n\n\n

Obraz uzyskany z orbitera LRO<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n

\"Mons<\/a>
\u0179r\u00f3d\u0142o: NASA<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Czy jest to klasyczny wulkan por\u00f3wnywalny z wulkanami ziemskimi? Czy w rejonie tym dochodzi\u0142o do widowiskowych erupcji lawy? Kaldery na szczytach kopu\u0142 mog\u0142y powsta\u0107 zar\u00f3wno w wyniku gwa\u0142townej eksplozji jak i np. niezbyt spektakularnego zapadni\u0119cia si\u0119 stropu komory pomagmowej. By\u0107 mo\u017ce odpowied\u017a na to pytanie pomo\u017ce uzyska\u0107 chi\u0144ska sonda ksi\u0119\u017cycowa Chang’E\u20105<\/strong>. Jej misja planowana by\u0142a na drug\u0105 po\u0142ow\u0119 tego roku, a na miejsce l\u0105dowania i pobrania pr\u00f3bek materia\u0142u skalnego wybrano w\u0142a\u015bnie okolice tego tajemniczego kompleksu. Czy plany te pokrzy\u017cuj\u0105 problemy techniczne, kt\u00f3re spowodowa\u0142y prze\u0142o\u017cenie startu rakiety no\u015bnej, staj\u0105c ludzko\u015bci na drodze do rozwik\u0142ania zagadki Mons R\u00fcmker?<\/p>\n\n\n\n

Zobacz tak\u017ce:<\/p>\n\n\n\n