{"id":2376,"date":"2021-01-14T15:04:59","date_gmt":"2021-01-14T14:04:59","guid":{"rendered":"https:\/\/astrostrona.pl\/?p=2376"},"modified":"2021-01-14T15:05:26","modified_gmt":"2021-01-14T14:05:26","slug":"stix-polski-wklad-w-misje-solar-orbiter","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/astrostrona.pl\/?p=2376","title":{"rendered":"STIX: polski wk\u0142ad w misj\u0119 Solar Orbiter"},"content":{"rendered":"\n

Polacy aktywnie uczestnicz\u0105 w najwi\u0119kszych misjach kosmicznych. Przygotowuj\u0105 si\u0119 m.in. do misji JUICE, kt\u00f3ra zbada najwi\u0119ksze satelity Jowisza, czy misji PROBA, pierwszej na \u015bwiecie precyzyjnej misji lotniczej ESA. Ju\u017c w przysz\u0142ym roku zbudowany m.in. przez Polak\u00f3w instrument STIX zacznie te\u017c zbiera\u0107 dane o rozb\u0142yskach na S\u0142o\u0144cu. Polscy naukowcy w 2021 roku b\u0119d\u0105 mie\u0107 pe\u0142ne r\u0119ce roboty, gdy\u017c uczestnicz\u0105 w wielu misjach kosmicznych. \u2013 Program kosmiczny jest w tej chwili uk\u0142adany i wszystko b\u0119dzie wiadomo mniej wi\u0119cej w po\u0142owie przysz\u0142ego roku \u2013<\/em> wskazuje dr hab. Piotr Orlea\u0144ski z Centrum Bada\u0144 Kosmicznych PAN.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2013\u00a0W\u00a0przysz\u0142ym roku nasz sztandarowy instrument STIX zostanie w\u0142\u0105czony w\u00a0faz\u0119 operacyjn\u0105 misji Solar Orbiter, czyli misji ESA do S\u0142o\u0144ca, w\u00a0ramach kt\u00f3rej b\u0119dzie ju\u017c zbiera\u0142 konkretne dane. W tej chwili leci do S\u0142o\u0144ca, by\u0142 wst\u0119pnie przetestowany, pierwsze pr\u00f3by pomiar\u00f3w naukowych zosta\u0142y wykonane pomy\u015blnie, a od przysz\u0142ego roku b\u0119dzie ju\u017c w\u0142\u0105czony do normalnej kampanii naukowej. To dla\u00a0nas bardzo istotne, bo b\u0119dzie przynosi\u0142 bardzo ciekawe dane z\u00a0zakresu spektrometrii rentgenowskiej S\u0142o\u0144ca\u00a0\u2013<\/em> m\u00f3wi agencji informacyjnej Newseria Innowacje dr hab. Piotr Orlea\u0144ski, kierownik Laboratorium Satelitarnych Aplikacji Uk\u0142ad\u00f3w FPGA w\u00a0Centrum Bada\u0144 Kosmicznych PAN.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

\"Solar
Jedne z pierwszych obraz\u00f3w uzyskanych w 2020 r. z Solar Orbitera w dalekim ultrafiolecie, z odleg\u0142o\u015bci 77 mln km. \u0179r\u00f3d\u0142o: ESA<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Misja Europejskiej Agencji Kosmicznej Solar Orbiter<\/strong> ma za zadanie eksploracj\u0119 S\u0142o\u0144ca. Jednym z\u00a0sze\u015bciu instrument\u00f3w teledetekcyjnych jest teleskop rentgenowski STIX<\/strong>, wybudowany przy udziale polskich naukowc\u00f3w. STIX (Spectrometer\/Telescope for Imaging X-ray<\/em>s) ma rejestrowa\u0107 rozb\u0142yski na S\u0142o\u0144cu. Misja ma ogromne znaczenie, pozwoli odpowiedzie\u0107 na cz\u0119\u015b\u0107 pyta\u0144 dotycz\u0105cych gwiazdy, m.in. dotycz\u0105ce pojawiaj\u0105cych si\u0119 plam czy rozb\u0142ysk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Mamy w zanadrzu dwa bardzo powa\u017cne instrumenty, kt\u00f3re musz\u0105 by\u0107 oddane w przysz\u0142ym roku, bo w 2022 roku startuj\u0105 do ksi\u0119\u017cyc\u00f3w Jowisza. To misja Europejskiej Agencji Kosmicznej JUICE, gdzie uczestniczymy w budowie dw\u00f3ch du\u017cych instrument\u00f3w. Modele flight, czyli te modele, kt\u00f3re maj\u0105 by\u0107 zainstalowane na satelicie, musz\u0105 by\u0107 na pocz\u0105tku przysz\u0142ego roku oddane ju\u017c do primary contractor, czyli do firmy, kt\u00f3ra integruje ca\u0142ego satelit\u0119 <\/em>\u2013 wskazuje ekspert.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Celem misji JUICE <\/strong>jest zbadanie Jowisza oraz\u00a0jego ksi\u0119\u017cyc\u00f3w: Ganimedesa, Europy i\u00a0Kallisto. To pierwsza misja, kt\u00f3ra skupia si\u0119 na jego ksi\u0119\u017cycach, a nie\u00a0na samej planecie, i\u00a0sprawdzi, czy mog\u0105 istnie\u0107 na nich warunki, kt\u00f3re sprzyjaj\u0105 powstawaniu \u017cycia. Ksi\u0119\u017cyce b\u0119d\u0105 badane za pomoc\u0105 11 instrument\u00f3w, przy czym dwa z\u00a0nich powstaj\u0105 z\u00a0udzia\u0142em polskich naukowc\u00f3w: system anten RWI (Radio Wave Instrument<\/em>) oraz\u00a0cztery instrumenty z\u00a0czujnikami pomiaru potencja\u0142u plazmy LP-PWI (Langmuir Probe \u2013 Plasma Wave Instrument<\/em>). Oba urz\u0105dzenia zosta\u0142y stworzone jako cz\u0119\u015b\u0107 projekt\u00f3w realizowanych przez\u00a0firm\u0119 Astronika we wsp\u00f3\u0142pracy z\u00a0Centrum Bada\u0144 Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk, Instytutem Fizyki Plazmy w\u00a0Uppsali oraz\u00a0japo\u0144skim Tohoku University.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Jeste\u015bmy te\u017c w bardzo ciekawym eksperymencie Europejskiej Agencji Kosmicznej \u2013 PROBA. To konstelacja dw\u00f3ch satelit\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 z dok\u0142adno\u015bci\u0105 do milimetr\u00f3w pozycjonowane na orbicie w odleg\u0142o\u015bci kilkunastu\u2013kilkudziesi\u0119ciu metr\u00f3w od siebie i oba stanowi\u0105 jeden instrument naukowy do ogl\u0105dania S\u0142o\u0144ca. Na samym pocz\u0105tku 2021 roku, na wiosn\u0119, musimy odda\u0107 urz\u0105dzenia lotne, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 zintegrowane na satelicie \u2013<\/em> m\u00f3wi dr hab. Piotr Orlea\u0144ski.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Podw\u00f3jne satelity b\u0119d\u0105 lata\u0107 w szyku. Ustawi\u0105 si\u0119 w jednej linii, aby rzuca\u0107 precyzyjny cie\u0144 w przestrzeni i zablokowa\u0107 dysk s\u0142oneczny na sze\u015b\u0107 godzin, daj\u0105c naukowcom widok na S\u0142o\u0144ce. Celem misji jest korona gwiazdy, kt\u00f3ra rozci\u0105ga si\u0119 na miliony kilometr\u00f3w od jej powierzchni i jest \u017ar\u00f3d\u0142em wiatru s\u0142onecznego i ogromnych erupcji magnetycznych.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Uczestniczymy w eksperymencie ameryka\u0144skim, jeste\u015bmy jedynym partnerem 10 najpowa\u017cniejszych ameryka\u0144skich uniwersytet\u00f3w i jako jedyni poza tymi instytucjami mamy dostarczy\u0107 sw\u00f3j przyrz\u0105d na ameryka\u0144skiego satelit\u0119. Satelita b\u0119dzie mierzy\u0142 plazm\u0119 w Uk\u0142adzie S\u0142onecznym i ma wystartowa\u0107 za kilka lat, ale w tej chwili budujemy pierwsze prototypy naszego urz\u0105dzenia <\/em>\u2013 zaznacza ekspert.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Polscy naukowcy bior\u0105 te\u017c udzia\u0142 w\u00a0misji ARIEL<\/strong>, kt\u00f3ra ma na celu obserwacj\u0119 oko\u0142o tysi\u0105ca znanych egzoplanet metod\u0105 tranzytow\u0105, czy misji ATHENA<\/strong>, kt\u00f3r\u0105 ESA chce wykorzysta\u0107 do badania promieniowania wysokich energii. 12-metrowy teleskop rentgenowski z\u00a0ogromnym lustrem ma pom\u00f3c poszerzy\u0107 wiedz\u0119 o\u00a0czarnych dziurach i\u00a0grupach galaktyk. Polacy bior\u0105 te\u017c udzia\u0142 w\u00a0nieco mniejszych europejskich misjach, r\u00f3wnie\u017c w\u00a0naszym kraju powstaj\u0105 urz\u0105dzenia w\u00a0ramach konkurs\u00f3w rozpisanych przez\u00a0Narodowe Centrum Bada\u0144 i\u00a0Rozwoju. Tym samym polski przemys\u0142 kosmiczny szybko si\u0119 rozwija, jednak jego przysz\u0142o\u015b\u0107 \u2013 jak ocenia ekspert \u2013 w\u00a0du\u017cej mierze zale\u017cy od przyj\u0119tego modelu finansowania misji kosmicznych.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Program kosmiczny jest w tej chwili uk\u0142adany i wszystko b\u0119dzie wiadomo mniej wi\u0119cej w po\u0142owie przysz\u0142ego roku. Jestem pe\u0142en optymizmu, \u017ce znajd\u0105 si\u0119, niezale\u017cnie od koronawirusa, \u015brodki na troch\u0119 wizjonerskie, a przede wszystkim bardzo przysz\u0142o\u015bciowe my\u015blenie, gdzie mo\u017cna znale\u017a\u0107 produkty, na kt\u00f3rych b\u0119dzie mo\u017cna p\u00f3\u017aniej zarobi\u0107 \u2013 <\/em>wskazuje dr hab. Piotr Orlea\u0144ski.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Newseria, Centrum Bada\u0144 Kosmicznych PAN<\/p>\n\n\n\n

\n